كمال الدين عبد الرزاق سمرقندى

17

مطلع سعدين ومجمع بحرين ( فارسى )

مىرسد كه در بيان اسامى ايشان ترتيب تقدم سنى آنان را نيز رعايت نموده است . دربارهء جمال الدين عبد الغفار ، اول‌بار ، در هنگامى سخن مىگويد كه مطلب به اختلاف‌نظر امير سيد شريف الدين على « 1 » جرجانى با سعد الدين تفتازانى « 2 » در تفسير آيه‌اى از قرآن مجيد « 3 » و مباحثه آن دو در حضور تيمور گوركانى مىرسد . آنگاه عبد الرزاق سمرقندى درين قسمت مىنويسد : « و برادر بزرگوار اين فقير بىمقدار ( و چون برادر است اگر در ثبت اوصاف و ذكر القاب شروعى رود هرچند مطابق واقع باشد ، شايد كه توهّم تصلف چهرهء صدق بعضى خوانندگان را به ناخن سوءالظن خراشد . بنابرآن به نام مشهور ذكر خواهد شد ) مولانا جمال الدين عبد الغفار طاب ثراه در دفع اعتراض جناب مرتضوى ( يعنى مير سيد شريف جرجانى ) جوابى فرموده » « 4 » و آن‌گاه قسمتى از جواب مولانا جمال الدين را به عنوان « قال مخدومى و استادى و اخى » ياد مىكند . از جمال الدين عبد الغفار ، بار دوم ، وقتى در كتاب مطلع سعدين ياد مىشود كه وى روى در خاك كشيده و برادرش عبد الرزاق ياد او را بدين‌گونه زنده نگه مىدارد : « برادر اكبر و مخدوم دانشور مولانا جمال الدين عبد الغفار بن مولانا جلال الدين اسحق القاضى الامام در همين ذى الحجه [ 835 ه ] نوزدهم ماه جهان فانى را وداع كرد . او را در علوم دينيه و معارف يقينيه مهارتى تمام بود و بر اقران فايق و بر همگنان سابق مىنمود و

--> ( 1 ) . مير سيد شريف الدين على ، از بزرگترين علماى اسلامى در قرن هشتم و اوائل قرن نهم ، در سال 740 در قريهء طاغو در استراباد متولد شده و مدتها در خدمت شاه شجاع بوده و تيمور او را به سمرقند فرستاده است . وى پس از تيمور به شيراز بازگشته و در آن شهر در سال 816 روى در خاك كشيده است . ( 2 ) . سعد الدين مسعود بن عمر تفتازانى متولد در صفر سال 722 در قريهء تفتازان نسا از بزرگترين دانشمندان قرن هشتم متوفى در 792 و مدفون در سرخس . ( 3 ) . آيهء مورد بحث آيهء اولئك على هدى من ربهم است ( سورهء البقرة 4 ) كه تفتازانى « در معنى على يعنى استعلا تجويز استعارت تبعيه و تمثيليه كرده » و مير سيد شريف جرجانى با آن نظر مخالف بوده است . ( 4 ) . مطلع سعيدين ج 2 جزء ص 627